ASMETAL

Sundurma Modelleri: Polikarbon, Panel ve Cam Karşılaştırması

Çelik Yapı

Sundurma Modelleri: Polikarbon, Panel ve Cam Karşılaştırması

Sundurma Modelleri: Polikarbon, Panel ve Cam Karşılaştırması

Bir binanın girişine üç metre genişliğinde bir saçak yapmak, kâğıt üzerinde yarım günlük iş gibi durur. Oysa sundurma, çelik yapının en çok hafife alınan kalemidir: kar yükü, rüzgâr emmesi ve suyun nereye gideceği aynı dar alanda aynı anda çözülmek zorundadır. Bu yazıda giriş kanopisi, teras ve otopark sundurması için kaplama seçeneklerini, konsol–kolon kararını, drenaj detayını ve 2026 için tipik maliyet aralıklarını sırayla açıyorum.

Sundurma ne işe yarar, nerede başlar

Sundurma bir süs değil, su ve güneş yönetimi elemanıdır. Girişte 120 cm’lik bir saçak, kışın ıslanan mermer basamağı ve onunla birlikte gelen kayma riskini keser. Terasta aynı saçak, kullanım sezonunu sekiz aydan on bir aya çıkarır; çünkü sorun soğuk değil, yağmurun doğrudan gelmesidir.

Otoparkta işin rengi değişir: dolu hasarı, kuş pisliği, yazın torpido çatlaması ve kışın donmuş cam. Vitrin önünde ise sundurma bir gölgeleme elemanıdır; güneşi kesmezseniz ürünün rengi bir sezonda atar, tabelanın akrilik yüzeyi matlaşır.

Ölçü kabaca şöyle başlar: giriş kapısı için 120–150 cm derinlik yeterlidir, ancak kapı kanadı 90 cm ise yanlarda 20–30 cm pay bırakın. Teras için 250–350 cm derinlik, mobilyanın ıslanmadan kalması için gerçekçi alt sınırdır. Otoparkta araç başına 250 cm genişlik, 500–550 cm derinlik ve kapı açılımı için ek 60 cm düşünülür. Bu ölçülerin hepsi sundurma imalatı sayfasında anlattığımız keşif adımında yerinde doğrulanır; katalogdan seçilen ölçü sahada nadiren birebir oturur.

Konsol mu, kolonlu mu: karar kriterleri

Kararı veren ilk sayı açıklıktır. Duvara veya döşemeye ankrajlanan konsol sistem, 250 cm çıkıntıya kadar ekonomik ve temiz durur. 300 cm’de profil kesiti büyür, 350–400 cm’de ise konsol çözüm hem ağırlaşır hem de titreşim hissi başlar; bu noktadan sonra kolonlu sistem hem daha güvenli hem daha ucuzdur.

  • Taşıyıcı yüzey: Ankraj atılacak betonarme perde veya döşeme var mı? Yoksa kolonlu sistem tek seçenektir.
  • Zemin: Bahçe zemininde kolon için 60×60×60 cm beton pabuç gerekir; bu, mevcut döşemeye ankrajdan daha fazla kazı demektir.
  • Görüş: Vitrin veya manzara kapatılacaksa kolonları kenara, hatta tek taraflı konsol kirişe taşımak gerekir.
  • Yük: Üstünde kar birikecek mi, üstüne tabela veya klima dış ünitesi gelecek mi?

Konsol sistemde en kritik nokta ankrajdır. Betonarme döşemede 12–16 mm kimyasal dübel, kenar mesafesi en az 10 cm olacak şekilde ve donatı taraması yapıldıktan sonra uygulanır. 1990 öncesi yapılarda donatı paftası çoğu zaman elde yoktur; bu durumda tarama cihazıyla donatı konumu işaretlenmeden delik açılmaz. Kolonlu sistemde 100×100 mm kutu profil veya HEA 120 kiriş, 20 mm taban plakası ve dört adet M16 ankraj tipik bir çözümdür.

Kaplama karşılaştırması: panel, polikarbon, cam

Kaplama seçimi, sundurmanın karakterini ve maliyetini belirleyen tek kalemdir. Aşağıdaki tablo, aynı taşıyıcı üzerinde üç seçeneğin pratikte ne anlama geldiğini özetliyor.

KaplamaAğırlıkIşıkSesYalıtımBakımGöreli maliyet
Poliüretan sandviç panel (40–60 mm)10–14 kg/m²Işık geçirmezYağmurda tok, boğuk sesEn iyi (U değeri düşük)Yılda bir yıkama, 10 yılda bir boya kontrolüOrta
Polikarbon (8–16 mm petekli)2,5–3,5 kg/m²%60–80 geçirgen, dağıtılmış ışıkYağmurda belirgin tıkırtıZayıf; altında ısı birikirPetek içi tozlanma, 8–10 yılda sararmaDüşük
Temperli cam (8+8 lamine)40–50 kg/m²En yüksek, net görüşYağmurda en yüksek sesTek camda zayıf, ısı yalıtımlı camda iyiConta ve silikon yenileme, kireç lekesiYüksek

Pratik eşleşme şöyledir: otopark ve üstünde yürünen, üstüne klima konan sundurmalarda poliüretan panel; giriş kanopilerinde ışığı seven ama mahremiyet isteyen yerlerde polikarbon; vitrin, kafe terası ve mimari olarak görünen cephelerde temperli cam. Cam seçildiğinde taşıyıcı kesitleri bir kademe büyütmek gerekir; metrekarede 45 kg, rüzgâr emmesiyle birlikte ankraj hesabını tamamen değiştirir.

Polikarbonda unutulan detay, kapalı profillerin ucuna takılan toz bantları ve alüminyum bitiş profilidir. Bunlar takılmazsa petek kanallarına giren toz ilk yılda görünür hale gelir, ışık geçirgenliği düşer ve panel içinde yoğuşma başlar.

Taşıyıcı hesabı neden “küçük iş” değil

Kar yükü, sundurmanın en çok yanlış hesaplanan yüküdür. İstanbul için karakteristik kar yükü düşük görünür, ancak iki bina arasına sıkışmış bir cepte veya yüksek parapetin arkasında birikme katsayısı yükselir; bir metrekarede 150 kg’a varan yerel yükler konuşulur. 4×6 metrelik bir sundurmada bu, tek başına bir otomobil ağırlığına yakın ek yük demektir.

İkinci yük rüzgâr emmesidir. Sundurma altı açık olduğu için rüzgâr içeri girer ve kaplamayı yukarı kaldırmaya çalışır. Bu kaldırma kuvveti, kar yükünün tersi yönde etki eder ve ankrajı çekmeye zorlar. Sahada gördüğümüz hasarların çoğu taşıyıcı profilin kırılması değil, ankrajın betondan sıyrılması veya taban plakasının yorulmasıdır.

Bir sundurmayı ayakta tutan şey profil kalınlığı değil, ankrajın betona ne kadar sağlam oturduğu ve suyun nereye aktığıdır. Bu iki detay çizimde görünmez, sahada ortaya çıkar.

Bu yüzden 6 metrekarelik bir kanopi için bile kesit seçimi, ankraj tipi ve kaynak detayı yazılı olarak belirlenmelidir. Aynı işi “ustaya bırakalım” mantığıyla yapmak, ilk kuvvetli lodosda titreyen bir saçakla sonuçlanır. Çelik taşıyıcı üretiminin genel çerçevesi için çelik konstrüksiyon sayfamıza bakabilirsiniz.

Drenaj ve oluk detayı: su nereye gider

Sundurmanın ömrünü belirleyen soru tek cümledir: su nereye gidiyor? Panel ve polikarbon kaplamada minimum %3 eğim bırakılır; camda bu oran %5’e çıkar, çünkü cam üzerinde su ince film halinde ilerler ve düşük eğimde kenardan taşar.

Oluk genişliği toplanan alana göre seçilir: 15 metrekareye kadar 100 mm, üzerinde 125 mm yarım yuvarlak oluk yeterlidir. İniş borusu 50–75 mm olur ve doğrudan yağmur suyu hattına veya bir sürgüye bağlanır. Binanın mevcut inişine bağlamak cazip görünür ama o hat zaten doluyorsa su geri basar ve sundurma altında birikmeye başlar.

Sık gördüğümüz hata, oluğun taşıyıcı kirişin arkasına gizlenmesidir. Gizli oluk estetik durur; ancak temizlenemediği için iki kışta yaprak ve çamurla dolar, su kirişin üzerinden akıp cepheye iner. Oluk erişilebilir olmalı, en azından uçlarında temizleme kapağı bulunmalıdır. Kar yağan bölgelerde ve eğimi düşük çözümlerde kar tutucu kullanmak, karın bir anda oluğa boşalmasını engeller.

Ruhsat ve yönetim onayı

Sundurma çoğu zaman “küçük bir eklenti” sayılır ve ruhsatsız yapılır; sonra komşu şikâyeti veya yapı denetim denk gelmesiyle söküm gündeme gelir. Burada kesin bilgi değil, süreç rehberi veriyoruz: sabit ve taşıyıcı sisteme ankrajlı bir sundurma, imar mevzuatı açısından yapı elemanı sayılabilir ve belediyeye göre tabi olduğu rejim değişir.

Arnavutköy, Hadımköy, Silivri gibi müstakil parselin yoğun olduğu bölgelerde bahçe içi sundurmalar genelde komşu parsel mesafesi ve gabari üzerinden değerlendirilir. Apartman ve site içinde ise önce yönetim kurulu kararı, sonra gerekirse belediye biriminin görüşü gerekir. Kat malikleri kurulu kararı olmadan cepheye yapılan bir kanopi, satış aşamasında veya yönetim değişiminde sorun olarak geri döner.

Pratik not: Sundurma imalatına başlamadan önce binanın yönetiminden yazılı onay alın ve belediyenin ilgili birimine tek sayfalık bir ön soru sorun. Bu iki adım, sonradan söküm maliyetinden çok daha ucuzdur.

2026 tipik maliyet aralıkları

Aşağıdaki aralıklar 2026 için piyasa gözlemidir; malzeme sınıfı, açıklık, ankraj koşulları ve iskele ihtiyacı ile değişir. Kesin fiyat ancak keşif ve metrajla çıkar.

SistemTipik ölçü2026 tipik aralık
Konsol giriş kanopisi, polikarbon3×1,5 m6.500–9.500 TL/m²
Kolonlu otopark sundurması, sandviç panel5,5×5,5 m8.000–11.500 TL/m²
Teras sundurması, temperli cam4×3 m14.000–20.000 TL/m²
Ferforje veya alüminyum korkuluk eklentisimetre2.800–5.500 TL/m

Metrekare fiyatını yukarı çeken kalemler bellidir: cam kaplama, 4 metreyi geçen konsol, zemin kazısı ve beton pabuç, iskele kurulumu, mevcut cephede müdahale gerektiren ankraj, gece çalışması. Aşağı çeken tek kalem vardır: ölçünün standart profil boylarına oturması. 5,80 m yerine 6,00 m yazmak, kesim firesini ve işçiliği düşürür.

Montaj öncesi kontrol listesi

Teklifi onaylamadan önce şu altı maddeyi yazılı olarak netleştirin. Sonradan çıkan her belirsizlik, sahada iş durması demektir.

  1. Ankraj yüzeyi türü ve beton kalitesi: döşeme, perde veya kolon; gerekiyorsa karot sonucu.
  2. Kaplama tipi, kalınlığı ve üretici markası; polikarbonda UV korumalı yüzün hangi tarafa geldiği.
  3. Taşıyıcı profil kesitleri ve kaplama listesi: kaç metre kiriş, kaç adet aşık, kaç m² panel.
  4. Eğim yönü, oluk ve iniş borusu güzergâhı; suyun bağlanacağı nokta.
  5. Elektrik ihtiyacı: aydınlatma, priz, kamera; kablo kanalının taşıyıcıya entegrasyonu.
  6. Teslim kapsamı: statik hesap özeti, malzeme sertifikası, kaynak kayıtları ve garanti süresi.

Sık sorulan sorular

Polikarbon kaç yılda sararır?

UV korumalı kaliteli petekli polikarbonda sararma genellikle 8–10 yıl sonra başlar; korumasız veya ince (6 mm altı) üründe bu süre 3–4 yıla iner. Sararma estetik bir sorun gibi görünür ama ışık geçirgenliği düştüğü için altındaki mekân giderek karanlıklaşır.

Mevcut beton döşemeye sundurma yapılır mı?

Yapılır, yeter ki döşeme donatısı taransın ve ankraj kenar mesafesi korunsun. Döşemenin 10 cm’den ince veya yüzey betonunun zayıf olduğu durumlarda kimyasal dübel yerine açıp geçen (through-bolt) ankraj ya da çelik plaka ile kuvvetlendirme gerekir.

Otopark sundurması için hangi kaplama daha doğru?

Üstünde yürünmeyecek, sadece araç korunacaksa poliüretan sandviç panel hem ses hem yalıtım açısından en dengeli seçenektir. Işık isteniyorsa polikarbon kullanılır; ancak yazın altında sıcaklık artar, bu yüzden havalandırma boşluğu bırakmak gerekir.

Sundurma kaç günde monte edilir?

Tek araçlık, kolonlu bir otopark sundurması atölye imalatı tamamlandıktan sonra sahada genellikle 1–2 günde monte edilir. Ankraj için beton kürü bekleniyorsa bu süreye 1 gün eklenir. Cephe iskelesi gereken konsol işlerinde montaj 3 güne çıkabilir.

Ölçüyü paylaşın, kalem kalem teklifi alın

Sundurma kararını katalogdan vermek zor; çünkü doğru cevap binanın ankraj yüzeyine, rüzgâr yönüne ve suyun gideceği noktaya bağlı. AS METAL olarak Arnavutköy merkezden tüm İstanbul’a keşfe geliyoruz; ölçüyü alıp 48 saat içinde malzeme, profil, kaplama ve işçilik kalemlerini ayrı ayrı yazdığımız bir teklif bırakıyoruz.

Telefon veya WhatsApp’tan 0533 221 02 06 numarasından ulaşabilir, birkaç fotoğraf ve yaklaşık ölçüyle başlayabilirsiniz. Terasınıza korkuluk da eklenecekse ferforje ve korkuluk işlerini aynı keşifte konuşmak, iki ayrı ekip ve iki ayrı iskele maliyetinden kurtarır. Çatı ile birlikte düşünülen çözümler için çelik çatı, süreç ve evrak tarafı için blog yazılarımız yol gösterir; iletişim bilgilerimiz iletişim sayfasında.

AS METAL teknik ekibi

Bu yazı, Arnavutköy’deki atölyemizde yürüttüğümüz imalat ve montaj işlerinden derlendi. Projenize özel ölçü, hesap ve maliyet için keşif talep edebilirsiniz.

Devamı.

Tüm yazılar
Keşif ve teklif

Ölçüyü alalım, hesabı yapalım.

İstanbul içinde keşif ücretsiz. Ölçüden sonra 48 saat içinde kalem kalem, tarihli teklif.

0533 221 02 06 · Arnavutköy / İstanbul
WhatsApp